تعاریف طرح های شهرسازی و معماری

 طرح كالبدی ملی

با هدف مكانیابی برای گسترش آینده شهرهای موجود و ایجاد شهرها و شهرك‌های جدید،‌ پیشنهاد شبكه شهری آینده كشور یعنی اندازه شهرها، چگونگی استقرار آنها در پهنه كشور و سلسله مراتب میان شهرها به منظور تسهیل و مدیریت سرزمین و امر خدمت رسانی به مردم و پیشنهاد چارچوب مقررات ساخت و ساز در كاربری‌های مجاز زمین‌های سراسر كشور.

 

 طرح جامع سرزمین

طرح جامع سرزمین، طرحی است كه شامل استفاده از سرزمین در قالب هدف‌ها و خط مشی‌های ملی و اقتصادی از طریق بررسی امكانات و منابع و مراكز جمعیت شهری و روستایی كشور و حدود و توسعه و گسترش شهرها و شهرك‌های فعلی و آینده و قطب‌های صنعتی و كشاورزی و مراكز جهانگردی و خدماتی بوده و در اجرای برنامه‌های عمرانی بخش‌های عمومی و خصوصی ایجاد نظم و هماهنگی نماید.

 

 طرح كالبدی منطقه‌ای

با هدف مكانیابی برای گسترش آینده شهرهای موجود و ایجاد شهرها و شهرك‌های جدید،‌ پیشنهاد شبكه شهری آینده كشور یعنی اندازه شهرها، چگونگی استقرار آنها در پهنه كشور و سلسله مراتب میان شهرها به منظور تسهیل و مدیریت سرزمین و امر خدمت رسانی به مردم و پیشنهاد چارچوب مقررات ساخت و ساز در كاربری‌های مجاز زمین‌های سراسر كشور

 

 طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیه‌ای

این طرح در اجرای وظایف محول شده در قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسكن به وزارت مسكن و شهرسازی و تعیین وظایف آن - مصوب 1353- و تصویبنامه شماره 70971/ت407 ه مورخ 5/11/1373 هیات وزیران، به منظور تدوین سیاست‌ها و ارائه راهبردها در زمینه هدایت و كنترل توسعه و استقرار مطلوب مراكز فعالیت، مناطق حفاظتی و همچنین توزیع متناسب خدمات برای ساكنان شهرها و روستاها در یك یا چند شهرستان كه از نظر ویژگی‌های طبیعی و جغرافیایی همگن بوده و از نظر اقتصادی، اجتماعی و كالبدی دارای ارتباطات فعال متقابل باشند، تهیه می‌شود.

 

 طرح مجموعه شهری

این طرح بر اساس مصوبه شماره 9860/ت 15311/ه مورخ 13/8/1374 هیات وزیران برای شهرهای بزرگ و شهرهای اطراف آنها تهیه می‌شود.

 

 طرح جامع شهر

طرح جامع شهر عبارت از طرح بلند مدتی است كه در آن نحوه استفاده از اراضی و منطقه‌بندی مربوط به حوزه‌های مسكونی، صنعتی، بازرگانی، اداری و كشاورزی و تأسیسات و تجهیزات و تسهیلات شهری و نیازمندی‌های عمومی شهری، خطوط كلی ارتباطی و محل مراكز انتهایی خط (ترمینال) و فرودگاه‌ها و بنادر و سطح لازم برای ایجاد تأسیسات و تجهیزات و تسهیلات عمومی مناطق نوسازی، بهسازی و اولویت‌های مربوط به آنها تعیین می‌شود و ضوابط و مقررات مربوط به كلیه موارد فوق و همچنین ضوابط مربوط به حفظ بنا و نماهای تاریخی و مناظر طبیعی، تهیه و تنظیم می‌گردد. طرح جامع شهر بر حسب ضرورت قابل تجدیدنظر خواهد بود.

 

 طرح تفصیلی

طرح تفصیلی عبارت از طرحی است كه بر اساس معیارها و ضوابط كلی طرح جامع شهر نحوه استفاده از زمین‌های شهری در سطح محلات مختلف شهر و موقعیت و مساحت دقیق زمین برای هر یك از آنها و وضع دقیق و تفصیلی شبكه عبور و مرور و میزان تراكم جمعیت و تراكم ساختمانی در واحدهای شهری و اولویت‌های مربوط به مناطق بهسازی و نوسازی و توسعه و حل مشكلات شهری و موقعیت كلیه عوامل مختلف شهری در آن تعیین می‌شود و نقشه‌ها و مشخصات مربوط به مالكیت بر اساس مدارك ثبتی تهیه و تنظیم می‌گردد.

 

 طرحهای بهسازی، نوسازی، بازسازی و مرمت بافت‌ها

طرح‌های بهسازی، نوسازی، بازسازی و مرمت بافت‌ها طرح‌هایی هستند كه برای بهسازی، نوسازی و بازسازی محلات شهر اعم از قدیم، جدید و یا مساله‌دار به عنوان طرح تفصیلی بخشی از بافت موجود شهر تهیه می‌شوند.

 

 طرح آماده‌سازی توسعه‌های جدید در شهرها

این طرح‌ها شامل مجموعه عملیات لازم برای مهیا نمودن زمین جهت احداث ممكن و تأسیسات لازم مربوط مطابق قانون زمین شهری و آیین نامه‌های اجرایی آن است و به عنوان طرح تفصیلی توسعه‌های جدید شهری تهیه می‌گردد.

 

 طرح طراحی شهری

طراحی شهری دانشی است كه ارتقای كیفیت محیط را بر اساس ادراك و رفتار مردم كارشناسان و مدیران ملحوظ دارد.

ماخذ: بیانیه پایانی همایش سیما و منظر شهری تجارب جهانی و چشم انداز آینده 28/11/82

 

 طرح هادی شهری

طرح هادی شهری عبارت از طرحی است كه در آن جهت گسترش آتی شهر و نحوه استفاده از زمین‌های شهری برای عملكردهای مختلف به منظور حل مشكلات حاد و فوری شهر و ارایه راه‌حل‌های كوتاه مدت و مناسب برای شهرهایی كه دارای طرح جامع نمی‌باشند، تهیه می شود.

 

 طرح شهرهای جدید

عبارت است از طرح‌هایی كه برای ایجاد شهرهای جدید طبق تعریف ماده (1) تصویب نامه شماره  2340/ت276هـ  مورخ  25/6/1371 در قالب طرح‌های كالبدی ملی و منطقه‌ای و جامع ناحیه‌ای ضرورت و مكان ایجاد آنها با سقف جمعیتی و نوع فعالیت معین به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خواهد رسید و متعاقب آن و مانند سایر شهرها بایستی برای آنها طرح جامع و تفصیلی تهیه شود.

 

 طرح شهرك‌های مسكونی

طرح شهرك‌های مسكونی طرحی كه برای ایجاد یك مركز جمعیتی جدید در خارج از محدوده قانونی و حریم شهرها ـ مصوب 1355 ـ تهیه می‌شود.

 

 طرح هادی روستا

عبارت از طرحی است كه ضمن ساماندهی و اصلاح بافت موجود میزان و مكان گسترش آتی و نحوه استفاده از زمین برای عملكردهای مختلف از قبیل مسكونی، تولیدی، تجاری و كشاورزی و تأسیسات و تجهیزات و نیازمندی‌های عمومی روستایی را حسب مورد در قالب مصوبات طرحهای ساماندهی فضا و سكونتگاه‌های روستایی یا طرحهای جامع ناحیه‌ای تعیین می‌نماید.