ماده 1

مفاهیم برخی از واژه‌های به كار رفته در این آئین‌نامه به قرار زیر میباشد: 

الف ـ "روستا" ـ روستا مجموعه‌هایست زیستی (مسكونی ـ تولیدی) كه رابطه ارگانیكی با طبیعت و مجموعه‌های روستایی و شهری همجوار خود داشته باشد و حدود آن بر اساس مواد 2 و 3 قانون تعاریف تقسیمات كشوری تعیین میگردد. 

ب ـ "منطقه روستایی" عبارتست از حوزه تأثیرگذار و یا تأثیرپذیر از روستا در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فیزیكی. 

ج ـ "طرحهای روستا" عبارتست از طرح تجدید حیات و هدایت روستا با لحاظ ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فیزیكی. 

د ـ "شورای مركزی" اختصاراً به مفهوم شورای مركزی بنیاد مسكن بكار رفته است. 

ر ـ "شورای تصویب" اختصاراً به مفهوم شورای تصویب طرحهای هادی استان به كار رفته است. 

س ـ "بنیاد" اختصاراً به مفهوم بنیاد مسكن انقلاب اسلامی بكار رفته است. 

و ـ "مشاورین" عبارتند از افراد حقیقی و حقوقی متعهد و متخصصی كه برای مدتی جهت تهیه طرح هادی روستاهای مشخص با عقد قرارداد با این نهاد همكاری می‌نمایند
 

ماده 2

اهداف طرحهای هادی بشرح زیر است: الف ـ ایجاد زمینه توسعه و عمران روستاها با توجه به شرایط فرهنگی اقتصادی ـ اجتماعی. ب ـ تأمین عادلانه امكانات از طریق ایجاد تسهیلات اجتماعی، تولیدی، رفاهی. ج ـ هدایت وضعیت فیزیكی روستا. د ـ ایجاد تسهیلات لازم جهت بهبود مسكن روستائیان و خدمات محیطزیستی و عمومی.
 

ماده 3 "شورای مركزی بنیاد مسكن"

این شورا كه در ماده 10 قانون اساسنامه بنیاد مسكن تعریف شده در مركز تشكیل و دارای یك كمیته فنی بررسی طرحها می‌باشد

 

ماده 4

وظایف شورای مركزی در ارتباط با طرحهای هادی. 

الف ـ تصویب ضوابط فنی و عمومی طرحهای هادی. 

ج ـ هماهنگی بین برنامه‌ها و طرحهای وزارتخانه‌های مربوطه با طرحهای هادی. 

د ـ بررسی زمینه مشاركت بانها و دیگر سازمانهای اجرائی در تهیه و اجرای طرحهای هادی. 

هـ ـ تصویب عناوین طرحهای تحقیقی و ارجاع آن به كمیته فنی یا مجاری ذیربط جهت اقدام. 

و ـ تصویب مدلها و الگوهای توسعه روستاهای مناطق مختلف كشور و ابلاغ آن. 

تبصره

جزئیات مربوط به نحوه گردش كار شورای مركزی و كمیته فنی و دبیرخانه ضمن آئیننامه داخلی كه به تصویب شورای مركزی خواهد رسید تعیین میگردد
 

ماده 5 "شورای تصوی طرحهای هادی" 

این شورا مركب از استاندارد و یا معاون (عمرانی یا برنامه‌ریزی) استانداری و مدیران بنیاد مسكن و جهادسازندگی استان و ادارات كل مسكن و شهرسازی، كشاورزی، برنامه و بودجه استان به سرپرستی استاندارد تشكیل گردیده و دارای یك كمیته فنی به شرح زیر است: كمیته فنی طرحهای هادی مركب از نمایندگان بنیاد مسكن، جهاد سازندگی وزارت برنامه و بودجه، وزارت كشاورزی و دفتر فنی استانداری به منظور بررسی و تأثیر طرحهای پیشنهادی و ارائه آن به شورای تصویب تشكیل میگردد

 

ماده 6

 وظایف شورای تصویب عبارتست از: 

الف ـ بررسی اولویت روستاهائی كه باید برای آنها طرح هادی تهیه شود بر اساس جمعیت موجود، به ویژه پیشبینی امكانات توسعه آنها، زمینهای كشاورزی بافت و مشكلات روستا.

ب ـ تصویب طرحهای هادی پیشنهادی تهیه شده به وسیله مشاورین و دفاتر تهیه طرحهای هادی بنیاد مسكن.

ج ـ ایجاد هماهنگی بین ارگانها و سازمانهای ذیربط جهت اجرای طرحهای مصوب.

د ـ ایجاد زمینه مشاركت مردم در طراحی و اجراء طرحهای هادی.

هـ ـ ایجاد هماهنگی بین طرحهای هادی و طرحهای جامع سرزمین و منطقه‌ای و ـ نظارت و پیگیری اجرای طرحهای مصوب.

تبصره ـ كلیه مصوبات شورا با اكثریت حاضرین معتبر است و طرح باید حائز حداق سه رأی باشد

 

ماده 7

بنیاد مسكن انقلاب اسلامی بر اساس قانون وظایف زیر را بر عهده دارد. 

الف ـ هماهنگی اجرائی در زمینه انتخاب مشاور و گروه اجرائی تهیه طرح و ابلاغ كار به آنان. 

ب ـ عقد قرارداد با گروه اجرائی تهیه طرح و مشاورین. 

ج ـ بررسی فنی مقدماتی طرحهای تهیه شده. 

د ـ اداره كمیته فنی وابسته به شورای مركزی و شورای تصویب. 

تبصره ـ كلیه طرحهای پیشنهادی و ضوابط و آئیننامههای اجرائی توسط دبیرخانههای مربوطه به شوراهای اخیرا ذكر ارائه میگردد. 

و ـ ابلاغ طرحهای تصویب شده به مبادی ذیربط. 

ز ـ تهیه و تأمین اعتبارات مورد نیاز طرحهای هادی. 

ح ـ اقدام و اجرای طرحهای فیزیكی تهیه شده با همیاری مردم. 

ط ـ كلیه اقدامات لازم در زمینه بهبود شرایط ساخت در روستا بر اساس طرح مصوب
 

ماده 8- "شناخت وضع موجود" 

شناسائی و مطالعه وضع موجود در ابعاد منطقه و روستا بشرح زیر صورت می‌گیرد. 

الف ـ شناسائی منطقه عبارتست از شناسائی اجمالی عوامل طبیعی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و فیزیكی بر اساس الگوهای پیشفرضی و ضوابط بنیاد مسكن. 

ب ـ "شناسائی روستا" ـ در این بخش از مطالعه تأثیر شرایط و عوامل طبیعی زمینهای اطراف روستا و تأثیر طول و عرض جغرافیائی، عوارض طبیعی، وضع خاك شیب زمینها، پوشش نباتی و عوامل اقلیمی در مسائل زیستمحیطی در قالب الگوهای فوق الذكر مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته و كاربرد آنها در جهت تكامل زیست محیطی انسان مشخص و ارائه میگردد. ضمناً در رابطه با وضعیت كالبدی روستا، بازتاب فعالیتهای انسانی در محدوده حوزه آبخیز و منابع طبیعی روستا، (كشاورزی، باغداری و دامداری) و فعالیتهای معدنی و صنعتی (معادن و كارگاههای صنعتی كوچك و بزرگ) و نیز فعل و انفعالات شكل‌گیری اماكن در آبادی (نظیر واحدهای مسكنی، باغات درون آبادی اماكن اجتماعی مذهبی، بهداشتی آموزشی، تجاری، خدماتی و راههای ارتباطی) بر روی شرایط كالبدی روستا و حوزه نفوذ آن به منظور تكامل بخشی و فراهم نمودن شرایط مناسبتر زیست مورد مطالعه قرار میگیرد.
 

ماده 9

"تعیین ضوابط و ارائه پیشنهادات در راستای اهداف فوق الذكر و تعیین محدوده برنامه مورد نیاز" به منظور دستیابی بر محورهای اصلی طراحی پیشنهادات و ضوابط كلی زیر ارائه میگردد: 

الف ـ ارائه پیشنهادات بمنظور تعیین جهات، رشد اقتصادی، اجتماعی و كالبدی روستا. 

ب ـ ارائه پیشنهادات توسعه فیزیكی در وجوه سه گانه فوق

 

ماده 10- "تهیه طرح هادی" 

پس از دستیابی بر محورهای طراحی و تعیین ضوابط توسعه، طرحهای اصلاحی در دو بخش غیرفیزیكی و فیزیكی به شرح زیر ارائه میگردد. 

الف ـ "طرحهای غیرفیزیكی" ـ این بخش از طرحها عمدتاً به صورت ارائه برنامه و جایگاه فیزیكی آنها در حوزه نفوذ روستا مطرح شده و لازمه اجرای آن، هماهنگی و مساعدت دیگر ارگانهای اجرائی دستاندركار كشور میباشد. برنامههای مذكور عبارتند از: 

- برنامه ها و جایگاه افزایش تولیدات روستائی از طریق به كارگیری هر چه بیشتر آب و خاك در منابع و كشاورزی. 

- برنامه ها و جایگاه خدمات عمومی به منظور ایجاد تعادل بین فضاها، امكانات عملكرد و نیازهای كمی و كیفی جمعیت روستا. 

- برنامه‌ها و مكانیابی و گزینش مراكز استقرار جمعیت از طریق هماهنگیهای لازم با روستا. 

- برنامه‌ها و جایگاه شبكه مراكز تأسیسات عمومی روستا. 

ب ـ "طرحهای فیزیكی" ـ این بخش از طراحی عمدتاً موقعیت كالبدی و بهبود وضع موجود روستا را در بر گرفته و شامل طرحهای زیر است: 

- طراحی جهت گسترش و جایگزینی فضاهای لازم با توجه به جمعیت و تا 10 سال آینده روستا. 

- تنظیم شبكههای ارتباطی خارج و داخل روستا. 

- طرح دفع آبهای سطحی و بكارگیری آنها در توسعه منابع طبیعی، كشاورزی و صنایع مفید. 

- طراحی سیستمهای فاضلاب (در صورت لزوم) 

- ارائه تیپ‌های مناسب مسكن با بهره گیری كامل از الگوهای محلی و متناسب با ابعاد خانوار با اتكای بر تكنولوژی مناسب ساختوساز. 

- ارائه برنامه زمانبندی اجرائی طرح.

- تهیه نقشه‌های اجرائی (نقشه‌های فاز 2) در حد نیاز دستگاههای اجرائی و یا عوامل محلی به منظور هدایت مسائل اجرا

 

ماده 11

"اجرای طرحهای مصوب و نظارت بر آن" 

ـ بنیاد مسكن با توجه به اصل عدم مداخله مستقیم در اجرا و یا اتكاء به مشاركتهای مردمی به ترتیب زیر انجام وظیفه مینماید: 

الف ـ ایجاد زمینه مشاركت بانكها و صندوقهای قرض الحسنه و فراهم نمودن تسهیلات مالی. 

ب ـ ارائه خدمات فنی و تخصصی در زمینه نظارت و تهیه ماشین آلات سنگین در رابطه با طرح فیزیكی. 

ج ـ ایجاد بستر مشاركت مردم و سازماندهی نیروهای محلی در رابطه با تهیه و اجرای طرح. 

د ـ نظارت بر نحوه هزینه وامها متناسب با طرحهای تهیه شده.

هـ ـ تفكیك و واگذاری زمین به افرادیكه بنحوی مسكن آنها در طرح پیشنهادی قرار میگیرد.

بر اساس تبصره 3 ماده 4 قانون اساسنامه بنیاد مسكن. تبصره ـ كلیه عملیات طراحی و اجرا با مشاركت و همفكری مردم صورت میگیرد
 

ماده 12- "تصویب و ابلاغ ضوابط به استان" 

ضوابط و قوانین مربوط به انتخاب و معرفی روستا توسط دبیرخانه شورای مركزی تهیه و پس از تصویب شورای مذكور به استانها ارسال میگردد.
 

ماده 13- "انتخاب مشاور" 

مشاورین داوطلب همكاری با بنیاد توسط دبیرخانه شورای تصویب معرفی و به نظر بنیاد مركز انتخاب میگردند

ماده 14- "تشكیل تیم كارشناسی" 

دفتر تهیه طرحهای هادی میتواند با استفاده از متخصصین و سازماندهی نیروهای دانشجوئی گروههای كارشناسی تشكیل داده و طرح هادی برخی روستا را مستقیماً تهیه نماید

 

ماده 15ـ "كنترل مراحل مختلف طرح" 

مطالعات انجام شده توسط مشاور در مراحل مختلف توسط دفتر تهیه طرحهای هادی بنیاد مذكور و استان كنترل و تأیید میگردد

 

ماده 16- "تصویب طرح تهیه شده" 

طرحهای ارائه شده بوسیله دبیرخانه شورای تصویب "بنیاد استان" در شورای مذكور مطرح و پس از بررسی‌های لازم تصویب میگردد. تبصره ـ در صورت عدم تأیید و تصویب طرح پیشنهادی مشاور مؤظف به اصلاح آن است

 

ماده 17- "ابلاغ طرح" 

طرح تصویب شده توسط بنیاد مركز به استانداری و بنیاد استان جهت اجرا ابلاغ میگردد

ماده 18

بودجه تهیه طرح هادی از منابع زیر تأمین و هزینه میگردد: 

الف ـ اعتبارت بنیاد مسكن انقلاب اسلامی 

ب ـ اعتبارات پیشبینی شده در قانون بودجه هر سال.

تبصره

تخصیص بودجه تهیه و طرح و چگونگی هزینه آن توسط دفتر مركزی بنیاد تعیین میگردد.

آئین‌نامه فوق مشتمل بر 18 ماده و 6 تبصره در جلسه مورخ 15/4/67 شورای مركزی بنیاد مسكن انقلاب اسلامی تصویبب و متعاقباً در تاریخ 18/7/1367 به تأیید وزیر مسكن و شهرسازی رسیده است. نماینده حضرت امام در وزیر مسكن و شهرسازی سرپرست بنیاد مسكن بنیاد مسكن و ریاست شورا و عضو شورا و عضو شورا