هیئت وزیران در جلسه مورخ 15/5/1382 بنا به پیشنهاد شماره 1879/100/2 مورخ 1381/4/18 وزارت مسكن و شهرسازی و به استناد ماده (15) قانون ایجاد شهرهای جدید - مصوب 1380 - آیین نامه اجرایی قانون یادشده را به شرح زیر تصویب نمود : 

 

ماده 1

اصطلاحات بكار رفته در این آیین نامه در معانی مشروح زیر به كار می روند :

·  1- قانون : قانون ایجاد شهرهای جدید - مصوب 1380

·  2- شورای عالی : شورای عالی شهرسازی و معماری ایران.

·  3- شركت مادر : شركت عمران شهرهای جدید ( مادر تخصصی)

·  4- شركت وابسته : شركت عمران شهر جدید، وابسته و زیر مجموعه شركت عمران شهرهای جدید (مادر تخصصی ).

·  5- متقاضی غیردولتی : متقاضی غیردولتی مجوز ایجاد شهر جدید.

·  6- مجری، شهرساز یا سازنده شهر جدید : سازنده بخش دولتی یا متقاضی غیر دولتی مجاز.

·  7- آماده سازی اراضی : تعیین و برو كف، تسطیح و آسفالت معابر، جمع آوری و دفع آبهای سطحی می باشد

·  8- محدوده شهر جدید : آن بخش از اراضی مكان یابی شده برای ایجاد شهر جدید است كه برای سكونت و ایجاد ساختمانها و تاسیسات مورد نیاز عمومی، خدماتی، اجتماعی و اقتصادی آن در یك دوره زمانی معین در طرح جامع شهر جدید و مشخص و به تصویب شورای عالی برسد.

·  9- حوزه استحفاظی شهر جدید : آن بخش از اراضی پیرامون و متصل به محدوده شهر جدید كه نظارت و كنترل هر گونه فعالیت عمرانی و ساخت و ساز در آن برای حفظ شهر، توسعه بلند مدت و برنامه ریزی شده آن ضرورت داد. حوزه یادشده منطبق بر حریم استحفاظی شهرهای جدید بوده می باید در آن، محدوده روستاهای موجود بر اساس طرحهای توسعه و عمران روستایی مورد توجه قرار گیرد.

 

ماده 2

ضرورت و مكان ایجاد شهر جدید با تعیین سقف جمعیتی (حداقل سی هزار نفر ) با رعایت سیاستهای دولت در قالب طرح كالبدی ملی، منطقه ای و یا ناحیه ای به پیشنهاد وزارت مسكن و شهرسازی به تصویب شورای عالی می رسد.

 

ماده 3

در مواردی كه ضرورت ایجاد شهر جدید در طرحهای كالبدی ملی و منطقه ای به تصویب نرسیده باشد، مطالعات مكان یابی در قالب مطالعات طرح ناحیه ای و یا طرح های ویژه، موضوع تصویب نامه شماره 55837/ت 21414 ه - مورخ 20/10/1378 هیئت وزیران به انجام می رسد.

نتیجه این مطالعات باید متضمن یافتن مناسبترین مكان با لحاظ سقف جمعیتی مورد نظر و سطح لازم برای ایجاد شهر جدید و حوزه آن به عنوان بخشی از اراضی متصل به محدوده شهر جدید كه نظارت و كنترل هر گونه فعالیت عمرانی در آن برای حفظ شهر جدید ضرورت دارد باشد. همچنین حود حوزه استحفاضی شهر جدید باید روی نقشه معین و مشخص گردد. این نقشه نیز به پیشنهاد وزارت مسكن و شهرسازی به تصویب شورای عالی می رسد.

 

 

ماده 4

در مواردی كه طرح ناحیه ای قبلا تهیه و تنها ضرورت ایجاد و سقف جمعیتی شهر جدید در این طرح یا طرح های بالادست به تصویب رسیده باشد، مطالعات مكای یابی به شرح ماده فوق بصورت موردی در سطح ناحبه و با توجه به طرح ناحیه ای مصوب تهیه و توسط دبیرخانه شورای عالی بررسی و تصویب به شورای عالی پیشنهاد می شود.

 

ماده 5

در مواردی كه بنا به وضعیت خاص، اراضی مكان یابی شده برای ایجاد شهر جدید در محدوده بیش از یك بخش یا واحدهای تقسیماتی بزرگتر قرار گرفته باشد، شورای عالی با كسب نظر از وزارت كشور در هنگام تصویب طرح مكان یابی، تعیین می نماید كه شهر جدید جزء محدوده كدام بخش یا شهرستان محسوب شود و متعاقب آن، وزارت كشور نیز به منظور اصلاح حدود بخش یا شهرستان مربوط با طی مراحل قانونی آن اقدام می نماید

 

ماده 6

تهیه طرح جامع شهر جدید، پس از ابلاغ مصوبه شورای عالی در خصوص ضرورت، محدوده مكان و سقف جمعیتی آن به عهده سازنده شهر جدید می باشد.

 

ماده 7

از تاریخ تصویب طرح جامع، شهر جدید در زمره شهرهای موضوع ماده (4) قانون نظام مهندسی و كنترل ساختمان - مصوب 1374 - قرار گرفته و هرگونه ساخت و ساز در آن موكول به رعایت ماده (30) قانون یادشده می باشد.

 

ماده 8

بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی و نقشه های تفكیكی اراضی و تغییرات بعدی آنها در صورتی كه با طرح جامع مغایرات اساسی نداشته باشد به عهده كمیسیون موضوع ماده (5) قانون تاسیس شورایعالی شهرسازی و معماری ایران - مصوب 1351 - است كه در تركیب كمیسیون مزبور تا استقرار شهرداری، مدیرعامل شركت وابسته و برای بررسی پیشنهاد متقاضی غیردولتی، مدیرعامل شركت مادر یا نماینده وی به جای شهردار حضور خواهد داشت و در صورتی كه هنوز شورای شهر تشكیل نشده باشد رئیس شورای شهر مركز شهرستان مربوط، در كمیسیون شركت خواهد نمود. حضور خواهد داشت و در صورتی كه هنوز شورای شهر تشكیل نشده باشد رئیس شورای شهر مركز شهرستان مربوط، در كمیسیون شركت خواهد نمود. حضور متقاضی غیردولتی در كمیسیون بدون حق رای بلامانع است.

 

ماده 9

سازندگان شهر جدید مكلفند اراضی ملكی خود با كاربری آموزشی را وفق ماده (18) قانون تشكیل شوراهای آموزش و پرورش در استانها، شهرستانها و مناطق كشور - مصوب 1372 - و اصلاحات بعدی آن و سایر كاربریهای خدماتی از قبیل فضاهای سبز، فضاهای فرهنگی، پاركها، معابر، میادین، گذرگاهها، محل بازی كودكان، گورستان، محلهای ورزشی، مذهبی، درمانی، ایستگاه آتش نشانی، ایستگاه جمع آوری زباله و محل دفن آنها، محل احداث تصفیه خانه های آب و فاضلاب، مكان نیروی انتظامی ( غیر از اراضی با كاربری تجاری ) را پس از ارائه طرح زمان بندی شده و تامین اعتبار لازم برای ساخت ساختمانها و تاسیسات ذی ربط و تخصیص آن و متناسب با پیشرفت كار به طور رایگان حسب مورد در اختیار دستگاه های دولتی خدمات دهنده، شهرداری و شركتهای آب و فاضلاب قرار دهند تا نسبت به احداث بناهای مورد نیاز اقدام كنند. تغییر كاربری یا واگذاری اراضی یاد شده به غیر، ممنوع است.

 

ماده 10

كلیه وزارتخانه ها، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، موسسات و شركتهای دولتی و سایر شركتها و موسساتی كه شمول قانون بر آنها مستلزم ذكر نام است، مكلفند پس از تصویب طرح جامع شهر جدید و حوزه استحفاظی آن به منظور ایجاد شهر جدید به گونه ای برنامه ریزی و اقدام به تامین اعتبار كنند كه متناسب با پیشرقت عملیات احداث و اسكان در شهر جدید، خدمات مورد نیاز را همانند خدماتی كه به سایر شهرهای مشابهی كه در همان محدوده جغرافیایی قرار دارند ارائه نمایند.

 

ماده 11

سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور مكلف است در اجرای ماده (5) قانون و ماده (10) این ‎آیین نامه و با توجه به برنامه مرحله بندی و زمان بندی شده اجرای شهر جدید و متناسب با پیشرفت كار، اعتبارات مورد نیاز دستگاههای خدمات دهنده را در بودجه سالانه آنها منظور و تامین نماید.

 

ماده 12

اجرای صحیح طرح شهر جدید، با رعایت ضوابط و مقررات طرح، صدور مجوز احداث بنا، گواهی پایان كار و عدم خلاف، حفظ و حراست اراضی و نگهداری شهر، وصول عوارض مقرر برابر قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین - مصوب 1369 - در محدوده شهر جدید و حوزه استحفاظی آن، تا قبل از استقرار و شروع كار شهرداری حسب مورد به عهده سازندگان شهر جدید است. سازنده مجاز است وجوه دریافتی را طبق مقررات مربوط، صرف احداث و ارائه خدمات در شهر جدید نماید.

 

ماده 13

سازنده شهر جدید به منظور حفظ و حراست اراضی و جلوگیری از تعرضات و تجاوزات به اراضی و مستحدثات شهر جدید و تخلفات ساختمانی و شهرسازی در محدوده شهر و حوزه استحفاظی آن، موظف است با درخواست از نیروی انتظامی از تعرضات و تجاوزات یا ادامه تخلفات جلوگیری و پس از تشكیل پرونده در ارتباط با تخلفات جلوگیری و پس از تشكیل پرونده در ارتباط با تخلفات ساختمانی و شهرسازی، مراتب را به كمیسیون موضوع تبصره (2) بند (3) الحاقی به ماده (99) قانون شهرداریها - مصوب 1372 - اعلام كنند. كمیسیون مزبور با توجه به ضوابط طرح جامع و تفصیلی شهر جدید و نظرات كارشناسی سازنده شهر جدید به موضوع رسیدگی و وفق قانون مربوط، نسبت به صدور رای قلع بنا یا جریمه معادل پنجاه تا هفتاد درصد قیمت روز اعیانی احداث شده اقدام می نماید. در صورت جریمه، عواید حاصل شده حسب مورد به حساب سازنده و یا از طریق خزانه به حساب شركت وابسته واریز می شود تا در جهت خدمات عمومی شهر جدید به مصرف برسد. به هر حال تا زمان رسیدگی به تخلفات ساختمانی و شهرسازی در كمیسیون یاد شده و صدور رای، سازنده شهر جدید موظف است از ادامه تخلفات جلوگیری نماید و نیروی انتظامی و سایر مراجع ذی صلاح نیز مكلفند به همكاری با سازنده شهر جدید می باشند.

 

ماده 14

سازنده شهر جدید تا قبل از استقرار و شروع به كار شهرداری مجاز است برای مالكان اراضی كه در محدوده شهر جدید قرار می گیرند بر اساس ضوابط طرح جامع و تفصیلی و كاربری زمین اجاره تفكیك، افراز و عمران اعم از آماده سازی و ساخت و سازها صادر نماید. صدور مجوزهای یاد شده برای مالكان اراضی مازاد بر یكهزار متر مربع مشروط بر اینكه مالك یا مالكان سهم اراضی خدماتی خود را بابت تامین فضاهای لازم برای معابر، خدمات تاسیسات و تجهیزات شهری به میزان سرانه های طرح جامع مصوب شورای عالی به رایگان به شركت وابسته و از طریق توافق به متقاضی غیردولتی واگذار نمایند، امكان پذیر خواهد بود.

تبصره 1

چنانچه میزان سهم اراضی خدماتی تعلق یافته، قابل تفكیك و یا بهره برداری مناسب نباشد، متقاضی می تواند سهم خود را به صورت معوض، یا خدمات مورد توافق و یا معادل قیمت كارشناسی روز، پرداخت یا دریافت نماید.

تبصره 2

در تفكیك و افراز باغات موجود در محدوده شهر جدید باید قوانین، ضوابط و مقررات مربوط به تفكیك و افراز باغات رعایت شود.

تبصره 3

انجام هر گونه معامله و نقل و انتقال توسط مالكانی كه اراضی آنها در محدوده شهر جدید و حوزه استحفاظی آن واقع شده، در صورت رعایت ضوابط طرح جامع و تفصیلی و كاربری زمین و سایر مقررات مربوط، پس از استعلام از سازنده شهر جدید بلامانع است.

تبصره 4

سازمان اوقاف و امور خیریه نیز موظف است در قراردادهای واگذاری اراضی وقفی در محدوده شهر جدید و حوزه آن الزام به رعایت طرح تفصیلی و نوع كاربری زمین را قید و خود نیز ملحوظ نظر قرار دهد. 

 

ماده 15

بنیاد مسكن انقلاب اسلامی موظف است برای روستاهای واقع در حوزه استحفاظی شهر جدید با هماهنگی سازنده آن و در چارچوب طرح جامع، نسبت به تهیه یا بازنگری طرحهای هادی روستایی و تصویب آنها در مراجع ذیربط اقدام نماید. 

 

 

ماده 16

سازنده شهر جدید موظف است برنامه زمان بندی و مراحل اجرایی طرح را از جنبه های تامین مالی، اجرایی و كالبدی، تهیه و پس از تصویب آن توسط وزارت مسكن و شهرسازی، طبق برنامه یادشده اقدام نماید.

 

ماده 17

سازنده شهر جدید موظف است اراضی مورد خریداری و تملك خود را با توجه به برنامه مرحله بندی، تفكیك و آماده سازی نموده و مطابق كاربری های طرح های جامع و تفصیلی به اشخاص حقیقی و حقوقی واگذار نماید. تنظیم سند قطعی به نام خریدار موكول به ارائه گواهی پایان كار می باشد. متقاضی غیردولتی، در واگذاری اراضی شهر جدید علاوه بر شرایط فوق باید ضوابط مندرج در ماده (30 ) این آئین نامه را نیز رعایت نماید.

تبصره

تعیین شرایط متقاضیان، نحوه تعیین بها، شرایط واگذاری و اعمال تخفیف در مورد شركتهای سازنده دولتی به عهده مجمع عمومی شركتهای وابسته و در مورد شركتهای سازنده غیردولتی با خود سازنده خواهد بود.

 

ماده 18

سازنده شهر جدید می تواند هزینه های مشترك نگهداری شهر جدید تا قبل از استقرار شهرداری را با هماهنگی وزارت مسكن و شهرسازی، در قالب قرارداد واگذاری یا در سند انتقال پیش بینی نماید.

 

ماده 19

اوراق قرارداد واگذاری زمین در شهرهای جدید، در مراحل مرتبط با اعطای تسهیلات بانكی و تسهیلاتی كه سازمان تامین اجتماعی به مشمولان قانون تامین اجتماعی می دهد و یا سایر سازمانها یا موسسات اعتباری به مشتریان خود اعطا می كنند، در حكم سند رسمی بوده و شركت وابسته مجاز است اسناد تنظیمی را منحصرا از جهت تجویز رهن امضا نماید و در هر حال در صورت عدم انجام تعهدات از ناحیه وام گیرنده، سازنده شهر جدید یا جانشینی بانك یا سازمان یا موسسه اعتباری وام دهنده یا هر شخص دیگری كه از ناحیه آنها معرفی شود بجای متقاضی یا خریدار موافقت خواهد نمود.

 

ماده 20

پس از اسكان حداقل ده هزار نفر جمعیت در شهر جدید شركت مادر بر اساس گزارش شركت وابسته یا متقاضی غیردولتی مراتب را به وزارت مسكن و شهرسازی اطلاع می دهد و وزارت یادشده پس از حصول اطمینان از اسكان جمعیت مذكور، مراتب را به وزارت كشور اعلام می كند. وزارت كشور موظف است حداكثر ظرف شش ماه از تاریخ اعلام وزارت مسكن و شهرساز نسبت به تشكیل شورای شهر و ایجاد شهرداری حتی اگر طرح شهر جدید به پایان نرسیده باشد، اقدام كند.

 

ماده 21

پس از ایجاد و استقرار شهرداری، سازنده شهر جدید موظف است حداكثر ظرف یك ماه، طی صورتجلسه تحویل و تحول، فضاهای عمومی ( فضای سبز، پاركها، معابر، میادین، گذرگاهها، گورستان، غسالخانه ) پیش بینی شده در طرح و تاسیسات زیربنایی مربوط را پس از تكمیل و آماده شدن نقشه ها و اسناد و مدارك مربوط به پروانه ها، پایان كارها و گواهی عدم خلاف صادر شده و نقشه های مرحله بندی ساخت، به صورت بلاعوض به شهرداری تحویل دهد. شهرداری نیز مكلف است پروانه ها، پایان كارها و گواهی عدم خلاف صادر شده را مورد قبول و رعایت قرار دهد.

 

ماده 22

از تاریخ تنظیم صورتجلسه تحویل و تحول، شهر جدید در زمره سایر شهرهای كشور محسوب می شود و شهرداری وفق مقررات مربوط، موظف به ارائه كلیه خدمات و همچنین جلوگیری از تخلفات ساختمانی و شهرسازی طبق ماده (100) قانو شهرداریها و تبصره های آن و سایر قوانین مربوط می باشد.

تبصره

پیگیری شكایات مربوط به تخلفات ساختمانی و شهرسازی كه قبل از استقرار شهردای به مراجع ذی ربط اقامه شده تا صدور رای نهایی كماكان به عهده سازنده شهر جدید است و جرایم وصولی نیز به حساب سازنده شهر جدید واریز خواهد شد.

 

ماده 23

كلیه شركتهای وابسته اعتبارات جاری و عمرانی مورد نیاز شهر جدید را برای احداث و اجرای طرحهای مربوط، از طریق منابع پیش بینی شده در بودجه مصوب هر سال شركت تامین می نمایند.

 

ماده 24

سرمایه گذاری هایی كه از منابع داخلی شركتهای وابسته برای ایجاد فضاهای آموزشی، خدماتی، فرهنگی، هنری و مذهبی صورت گرفته یا می گیرد به عنوان پیش پرداخت مالیاتی به حساب مالیاتهای قطعی شده شركتهای وابسته منظور می شود.

تبصره

كلیه هزینه هایی كه توسط شركت وابسته جهت ایجاد فضاهای مذكور در این ماده و یا به منظور ارایه خدمات عمومی و آماده سازی اعم از احداث، نگهداری، تعمیرات و بهره برداری صورت گرفته یا می گیرد جزء اعتبارات طرحهای عمرانی منظور و تعرفه بیمه آن بر اساس تعرفه طرحهای عمرانی محاسبه می شود.

 

ماده 25

به منظور امكان اجرای ماده (7) قانون، اعتبارات و درآمدهای شركتهای وابسته در یك حساب كه توسط شركت مادر نزد خزانه معین می شود، تمركز می باید و شركت مادر موظف است شركتهای وابسته زیانده را تعیین و در قالب بودجه مصوب آنها نسبت به جابجایی اعتبار و درآمد بین شركتهای وابسته و تامین هزینه های خود اقدام نماید. این جابجایی اعتبارات درآمد محسوب نمی گردد.

 

ماده 26

متقاضی غیردولتی موظف است تقاضای خود را مبنی بر آمادگی ایجاد شهر جدید مشخص شده در طرح ناحیه ای مصوب، به انضمام مدارك زیر به وزارت مسكن و شهرسازی ارایه نماید :

·  1- اعلام مساحت در نظر گرفته شده ( حداقل سیصد هكتار ) و ارایه مدارك كافی مبنی بر اینكه در صورت تصویب نهایی طرح، متقاضی غیردولتی امكان تهیه و تامین اراضی مورد نیاز را خواهد داشت.

·  2- تایید وزارت جهادكشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست مبنی بر بی مانع بودن استفاده از اراضی مورد نظر.

·  3- تعیین و معرفی مهندسین مشاور شهرسازی و معماری ذی صلاح مسوول تهیه طرح و نظارت.

·  4- تعهدنامه مبنی بر منظور داشتن زمین مورد نیاز بر اساس سرانه های طرح جامع مصوب برای معابر عمومی، فضاهای سبز، میادین، تاسیسات عمومی و اجتماعی و تجهیزات غیرقابل تملك خصوصی و واگذاری رایگان اراضی ملكی خود با كاربریهای مذكور در ماده (9) این آیین نامه و رعایت كلیه ضوابط و مقررات مندرج در قانون و این آیین نامه، مصوبه های شورای عالی و ضوابط وزارت مسكن و شهرسازی

 

ماده 27

وزارت مسكن و شهرسازی پس از اخذ مدارك و تشكیل پرونده، موضوع تقاضا و توانمندیهای متقاضی، نوع و موقعیت اراضی و مكان ارایه شده را بررسی و در صورت تایید و صدور موافقت اصولی به متقاضی غیر دولتی قبل از مكان یابی دقیق شهر جدید در سطح ناحیه، اقدام به اخذ موافقت مقدماتی بنماید. بررسی و اتخاذ تصمیم مقدماتی در مورد پیشنهاد احداث شهر جدید و مكان تقریبی آن با توجه به طرحهای كالبدی ملی، منطقه ای و ناحیه ای و مسایل امنیتی، سیاسی، اجتماعی و سایر مقتضیات و نیازهای هر منطقه در مركز هر استان به عهده شورای برنامه ریزی و توسعه استان می باشد. تصویب نهایی مكان شهر جدید بر عهده شورای عالی خواهد بود.

 

ماده 28

پس از تصویب طرح جامع شهر جدید، وزارت مسكن و شهرسازی برای متقاضی، پروانه احداث شهر جدید صادر می كند. متقاضی غیردولتی بدون موافقت كتبی وزارت مسكن و شهرسازی اجازه واگذاری یا انتقال پروانه مذكور را به دیگری ندارد.

 

ماده 29

وزارت مسكن و شهرسازی موظف است راسا و یا از طریق سازمان مسكن و شهرسازی استان بر كلیه اقدامات و ساخت و سازهای متقاضی غیردولتی و اجرای دقیق طرح جامع و تفصیلی نظارت نماید و در صورت مشاهده تخلف از طرحهای مذكور و یا عدم رعایت مقررات ملی ساختمان و ضوابط شهرسازی موارد تخلف را به طور كتبی به متقاضی غیردولتی و مهندس مشاور طرح ابلاغ كند. همچنین وزارت یادشده مجاز است در صورت عدم همكاری متقاضی غیردولتی و عدم توجه به تذكرات كتبی پس از دو اخطار كتبی (45) روزه نسبت به لغو پروانه احداث شهر جدید اقدام نماید.

تبصره

تعرفه حق نظارت به پیشنهاد وزارت مسكن و شهرسازی به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.

 

ماده 30

هر نوع واگذاری اراضی در شهرهای جدید توسط سازنده غیردولتی قبل از تفكیك، آماده سازی و اتمام عملیات زیربنایی هر مرحله و سپردن تعهد مناسب به وزارت مسكن و شهرسازی مبنی بر انجام خدمات عمومی مورد نیاز ساكنین آن فاز و ادامه عملیات زیربنایی فازهای بعدی، ممنوع است.

 

ماده 31

در مواقعی كه برای ایجاد یك شهر جدید هم شركت مادر و هم بخش غیردولتی متقاضی باشند، اولویت با متقاضی غیردولتی است.

 

ماده 32

متقاضی غیردولتی ایجاد شهر جدید از كلیه مزایا و تسهیلاتی كه وزارت مسكن شهرسازی برای انبوه سازان مسكن منظور نموده یا می نماید، بهره مند می باشد.

 

ماده 33

كلیه مفاد این آیین نامه مشمول شهرهای جدیدی كه تا كنون مصوب، ایجاد و احداث شده اند نیز می باشد.